Cu系纳米金属多层膜微柱体的形变与损伤及其尺寸效应*

  • 孙军 ,
  • 张金钰 ,
  • 吴凯 ,
  • 刘刚
展开
  • 西安交通大学金属材料强度国家重点实验室, 西安 710049

收稿日期: 2016-07-19

  网络出版日期: 2016-08-25

基金资助

* 国家重点基础研究发展计划项目 2010CB631003, 国家自然科学基金项目51571157, 51321003, 51322104和51201123, 高等学校学科创新引智计划项目B06025及陕西省自然科学基金基础研究计划项目2015JM5158资助

SIZE EFFECTS ON THE DEFORMATION AND DAMAGEOF Cu-BASED METALLIC NANOLAYEREDMICRO-PILLARS

  • Jun SUN ,
  • Jinyu ZHANG ,
  • Kai WU ,
  • Gang LIU
Expand
  • State Key Laboratory for Mechanical Behavior of Materials, Xi'an Jiaotong University, Xi'an 710049, China

Received date: 2016-07-19

  Online published: 2016-08-25

Supported by

Supported by National Basic Research Program of China (No.2010CB631003), National Natural Science Foundation of China (Nos.51571157, 51321003, 51322104 and 51201123), Program of Introducing Talents of Discipline to Universities of China (No.B06025) and Natural Science Basic Research Plan in Shaanxi Province of China (No.2015JM5158)

摘要

纳米金属多层膜材料已成为目前高性能微元器件以及互连结构的核心材料体系, 其服役过程中的变形损伤与断裂是导致系统失效的关键因素. 以本课题组近年来的研究结果为基础, 结合当前国内外有关金属多层膜微柱体塑性变形行为研究的最新进展, 阐述了金属多层膜微柱体微观结构-尺寸约束-服役性能三者之间的关联性, 揭示了金属多层膜微柱体变形模式与损伤的内在规律, 归纳了晶体/晶体与晶体/非晶两类层状结构材料加工硬化/软化行为的微观机理, 并对纳米金属多层膜研究的发展趋势进行了展望.

本文引用格式

孙军 , 张金钰 , 吴凯 , 刘刚 . Cu系纳米金属多层膜微柱体的形变与损伤及其尺寸效应*[J]. 金属学报, 2016 , 52(10) : 1249 -1258 . DOI: 10.11900/0412.1961.2016.00315

Abstract

The nanostructured metallic multilayers (NMMs) are widely used as essential components of high performance microelectronics and interconnect structures. The deformation and damage of NMMs is the essential factor leading to the structural failure of these systems. In this paper, based on these experimental results achieved by the authors, as well as the state-of-the-art and progress at home and abroad in the plastic deformation behavior of micropillars of Cu-based NMMs, the correlation of microstructure-size constraint-mechanical performance in the Cu-based nanolayered micropillars is illustrated. The universality of their deformation modes and internal damage mechanisms are revealed, and the work hardening /softening behaviors of two types of nanolaminates, including crystalline/crystalline and crystalline/amorphous NMMs, are summarized. Finally, a brief prospect on the studies of NMMs in future is suggested.

参考文献

[1] Was G S, Foecke T.Thin Solid Films, 1996; 286: 1
[2] Li Y P, Zhang G P.Acta Mater, 2010; 58: 3877
[3] Zhang J Y, Zhang X, Wang R H, Lei S Y, Zhang P, Niu J J, Liu G, Zhang G J, Sun J.Acta Mater, 2011; 59: 7368
[4] Romig Jr A D, Dugger M T, McWhorter P J.Acta Mater, 2003; 51: 5837
[5] Fullwood D T, Niezgoda S R, Adams B L, Kalidindi S R.Prog Mater Sci, 2010; 55: 477
[6] Beyerlein I J, Demkowicz M J, Misra A, Uberuaga B P.Prog Mater Sci, 2015; 74: 125
[7] Greer J R, de Hosson J T M.Prog Mater Sci, 2011; 56: 654
[8] Zhu T, Li J.Prog Mater Sci, 2010; 55: 710
[9] Uchic M D, Shade P A, Dimiduk D M.Annu Rev Mater Res, 2009; 39: 361
[10] Nan C W.Heterogeneous Materials Physics: Microstructure and Performance. Beijing: Science Press, 2005: 1
[10] (南策文. 非均质材料物理-显微结构-性能关联. 北京: 科学出版社, 2005: 1)
[11] Cammarata R C.Prog Surf Sci, 1994; 46: 1
[12] Hoagland R G, Kurtz R J, Henager C H.Scr Mater, 2004; 50: 775
[13] Hoagland R G, Mitchell T E, Hirth J P, Kung H.Phil Mag, 2002; 82: 643
[14] Wang J, Hoagland R G, Hirth J P, Misra A.Acta Mater, 2008; 56: 5685
[15] Wang J, Misra A, Hoagland R G, Hirth J P.Acta Mater, 2012; 60: 1503
[16] Wang Y M, Li J, Hamza A V, Barbee J T W.Proc Natl Acad Sci USA, 2007; 104: 11155
[17] Zhang J Y, Zhang X, Liu G, Zhang G J, Sun J.Scr Mater, 2010; 63: 101
[18] Zhang J Y, Niu J J, Zhang X, Zhang P, Liu G, Zhang G J, Sun J.Mater Sci Eng, 2012; A543: 139
[19] Zhang J Y, Zhang P, Zhang X, Wang R H, Liu G, Zhang G J, Sun J.Mater Sci Eng, 2012; A545: 118
[20] Zhang J Y, Liu Y, Chen J, Chen Y, Liu G, Zhang X, Sun J.Mater Sci Eng, 2012; A552: 392
[21] Wu K, Zhang J Y, Liu G, Zhang P, Cheng P M, Zhang G J, Sun J.Acta Mater, 2013; 61: 7889
[22] Wu K, Zhang J Y, Zhang P, Wang Y Q, Liu G, Zhang G J, Sun J.Mater Sci Eng, 2014; A613: 130
[23] Wu K, Zhang J Y, Li J, Wang Y Q, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2015; 100: 344
[24] Li Y P, Zhang G P, Wang W, Tan J, Zhu S J.Scr Mater, 2007; 57: 117
[25] Li Y P, Zhu X F, Tan J, Wu B, Wang W, Zhang G P.J Mater Res, 2009; 24: 728
[26] Wen S P, Zong R L, Zeng F, Gao Y, Pan F.Acta Mater, 2007; 55: 345
[27] Zhu X Y, Liu X J, Zong R L, Zeng F, Pan F.Mater Sci Eng, 2010; A527: 1243
[28] Liu Y, Bufford D, Wang H, Sun C, Zhang X.Acta Mater, 2011; 59: 1924
[29] Liu Y, Bufford D, Rios S, Wang H, Chen J, Zhang J Y, Zhang X.J Appl Phys, 2012; 111: 073526
[30] Lai W S, Yang M J.Appl Phys Lett, 2007; 90: 181917
[31] Zhang J Y, Liu G, Zhang X, Zhang G J, Sun J, Ma E.Scr Mater, 2010; 62: 333
[32] Wang Y Q, Zhang J Y, Liang X Q, Wu K, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2015; 95: 132
[33] Zhang J Y, Liu G, Sun J.Mater China, 2016; 35: 31
[33] (张金钰, 刘刚, 孙军. 中国材料进展, 2016; 35: 31)
[34] Mara N A, Bhattacharyya D, Dickerson P, Hoagland R G, Misra A.Appl Phys Lett, 2008; 92: 231903
[35] Mara N A, Bhattacharyya D, Hirth J P, Dickerson P, Misra A.Appl Phys Lett, 2010; 97: 021909
[36] Zhang J Y, Lei S Y, Liu Y, Niu J J, Chen Y, Liu G, Zhang X, Sun J.Acta Mater, 2012; 60: 1610
[37] Zhang J Y, Liu G, Lei S Y, Niu J J, Sun J.Acta Mater, 2012; 60: 4054
[38] Zhang J Y, Li J, Liang X Q, Liu G, Sun J.Sci Rep, 2014; 4: 4205
[39] Zhang J Y, Zhang X, Wang R H, Lei S Y, Zhang P, Niu J J, Liu G, Zhang G J, Sun J.Acta Mater, 2012; 60: 7183
[40] Zhang J Y, Liu G, Sun J.Sci Rep, 2013; 3: 2324
[41] Kim Y B, Budiman A S, Baldwin J K, Mara N A, Misra A.J Mater Res, 2012; 27: 592
[42] Han S M, Phillips M A, Nix W D.Acta Mater, 2009; 57: 4473
[43] Wang J, Yang C, Hodgson P D.Scr Mater, 2013; 69: 626
[44] Zhang J Y, Cui J C, Liu G, Sun J.Scr Mater, 2013; 68: 639
[45] Zhang J Y, Liang X Q, Zhang P, Wu K, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2014; 66: 302
[46] Dayal P, Quadir M Z, Kong C, Savvides N, Hoffman M.Thin Solid Films, 2011; 519: 3213
[47] Wei Q.J Mater Sci, 2007; 42: 1709
[48] Zhang J Y, Liu G, Sun J.Int J Plast, 2013; 50: 1
[49] Zhang J Y, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2013; 61: 6868
[50] Zhang J Y, Wang Y Q, Wu K, Zhang P, Liu G, Zhang G J, Sun J.Mater Sci Eng, 2014; A612: 28
[51] Niu J J, Zhang J Y, Liu G, Zhang P, Lei S Y, Zhang G J, Sun J.Acta Mater, 2012; 60: 3677
[52] Zhang J Y, Wang Y Q, Liu G, Sun J.Appl Surf Sci, 2014; 321: 19
[53] Carlton C E, Ferreira P J.Acta Mater, 2007; 55: 3749
[54] Kocks U F, Mecking H.Prog Mater Sci, 2003; 48: 171
[55] Misra A, Zhang X, Hammon D, Hoagland R G.Acta Mater, 2005; 53: 221
[56] Yan J W, Zhu X F, Yang B, Zhang G P.Phys Rev Lett, 2013; 110: 155502
[57] Gruber P A, B?hm J, Onuseit F, Wanner A, Spolenak R, Arzt E.Acta Mater, 2008; 56: 2318
[58] Lei S Y, Zhang J Y, Niu J J, Liu G, Zhang X, Sun J.Scr Mater, 2012; 66: 706
[59] Lu L, Chen X, Huang X, Lu K.Science, 2009; 323: 607
[60] Bhattacharyya D, Mara N A, Dickerson P, Hoagland R G, Misra A.Acta Mater, 2011; 59: 3804
[61] Huang X, Hansen N, Tsuji N.Science, 2006; 312: 249
[62] Knorr I, Cordero N M, Lilleodden E T, Volkert C A.Acta Mater, 2013; 61: 4984
[63] Li N, Mara N A, Wang Y Q, Nastasi M, Misra A.Scr Mater, 2011; 64: 974
[64] Anderson P M, Foecke T, Hazzledine P M.Mater Res Soc Bull, 1999; 24: 27
[65] Misra A, Verdier M, Kung H, Embury J D, Hirth J P.Scr Mater, 1999; 41: 973
[66] Zhu X F, Li Y P, Zhang G P, Tan J, Liu Y.Appl Phys Lett, 2008; 92: 161905
[67] Zhang J, Zhang J Y, Liu G, Zhao Y, Sun J.Thin Solid Films, 2009; 517: 2936
[68] Donohue A, Spaepen F, Hoagland R G, Misra A.Appl Phys Lett, 2007; 91: 241905
[69] Chen C Q, Pei Y T, De Hosson J T M.Acta Mater, 2010; 58: 189
[70] Zhang J Y, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2014; 66: 22
[71] Kim J Y, Jang D C, Greer J R.Adv Funct Mater, 2011; 21: 4550
[72] Kuzmin O V, Pei Y T, Chen C Q, De Hosson J T M.Acta Mater, 2012; 60: 889
[73] Jang D, Greer J R.Nat Mater, 2010; 9: 215
[74] Kiener D, Minor A M.Acta Mater, 2011; 59: 1328
[75] Beyerlein I J, Caro A, Demkowicz M J, Mara N A, Misra A, Uberuaga B P.Mater Today, 2013; 16: 443
[76] Yu K Y, Liu Y, Fu E G, Wang Y Q, Myers M T, Wang H, Shao L, Zhang X.J Nucl Mater, 2013; 440: 310
[77] Zhang P, Zhang J Y, Li J, Liu G, Wu K, Wang Y Q, Sun J.Acta Mater, 2014; 76: 221
[78] Zhang P, Zhang J Y, Li J, Liu G, Wu K, Wang Y Q, Sun J.J Mater Sci, 2015; 50: 1901
[79] Wang Y Q, Hou Z Q, Zhang J Y, Liang X Q, Liu G, Zhang G J, Sun J.Acta Metall Sin (Engl Lett), 2016; 29: 156
[80] Zhang J Y, Wang Y Q, Liang X Q, Zeng F L, Liu G, Sun J.Acta Mater, 2015; 92: 140
[81] Liang X Q, Zhang J Y, Wang Y Q, Wu S H, Zeng F L, Wu K, Liu G, Zhang G J, Sun J.Mater Sci Eng, 2016; A672: 153
文章导航

/